15Шіл

Аналық мейірім бәріне тән

Фотографтан қауіптенген барылдауық үйректің балапандарына белгі беріп, қасына жинап алған сәті. Астана қаласының Президенттік саябағы.
Фото: Ерболат Шадрахов

Автор: Брайан Хануөрк

Тұмса табиғаттағы  император шаянынан бастап, сусиыр мен валлабиге дейінгі аналық жануарларға зер салсақ, олардың көбінен өзімізді танимыз. Аналық мейірімнің фотообъективке іліккен ерекше сәттерін назарыңызға ұсынамыз.

Әр тіршілік иесі өмір сыйлаған анасына қарыздар. Бірақ орангутан мен сегізаяқ бір-біріне қаншалықты ұқсамайтын болса, жан-жануарлардың аналық мейірімі мен бала тәрбиелеу әдістері де соншалық әрқилы.

Бірі ұрпағын ағаштың ұшар басына немесе теңіз түбіне жұмыртқа күйінде қалдырса, енді бірі төлін жатырында ұзақ көтеріп,  тірідей өмірге әкеледі. Табиғатта аналардың көбі ұрпағын жалғыз өсіреді, дегенмен олардың кейбіріне көмек қолын созатын күтуші не көмекші тап болып жатады. Біреуінің жанында ұрпақ тәрбиесіне атсалысатын серігі болса, екіншісі жалғыз жүріп, баласын жыртқыштардан жанын сала қорғайды.

Табиғатта ана мен бала арасындағы байланыс алуан түрлі формада көрініс табады. Мәселен, аналық арыстан ұрғашы төлінің қасында өмір бойы бірге жүрсе, гренланд итбалығы бар аналық мейірімін екі аптаға жетпейтін қысқа уақытқа сыйғызуға мәжбүр. Ал кесірткелердің кейбірі өз ұрпағын тіпті ешқашан көрмейді. Сегізаяқ секілді кей аналар ұрпағын өмірге әкелем деп өзі жан пида болады.

Төлін есейгенше аман-сау жеткізудің өзі оңай міндет емес. Ал оған маймыл, қабылан, кит немесе сұңқар болып тіршілік етуді үйрету – аналардың тағы бір жауапкершілігі.

Төлін емізіп болып, тынығып жатқан кірекей және оның үстінде ойнап жүрген қос қонжығы. Канада, Манитоба провинциясы, Уапуск ұлттық паркі, Чарчхилл. Фото: Норберт Розинг, Nat Geo Image Collection

Жас гелада анасының арқасына мініп алып, оны көлік ретінде пайдаланып жатыр. Гуасса қауымдастық қорық аймағы, Эфиопия. Фото: Джеффри Керби, Nat Geo Image Collection

Моңғолия жазығына қарап тұрған ителгінің ұябасары балапандарын қорғап отыр.
Фото: Брент Стиртон, Nat Geo Image Collection

Сұр қасқырдың (Canis lupus) құртқасы ұлып жатқан сәтте оның кішкентай бөлтірігі шаттана секіріп жүр. АҚШ, Монтана.
Фото: Норберт Розинг, Nat Geo Image Collection

Аналық бүкір кит (Megaptera novaeangliae) төлімен бірге жүзіп барады. Тынық мұхиттағы Вава’у аралының маңы, Тонга.
Фото: Грег Лекёр, Nat Geo Image Collection

Ғылымда әлі толық сипатталмаған ұрғашы сегізаяқ жұмыртқаларын бағып отыр.
Фото: Дэвид Литшвагер, Nat Geo Image Collection

Барафу тобындағы қаншыр (аналық арыстан) абдандарын (арыстанның баласы) тәртіпке салып жүр. Серенгети ұлттық паркі, Танзания.
Фото: Майкл Николс, Nat Geo Image Collection

Түн жамылып, төлімен бірге жаңа інге бара жатқан аналық кішкентай қаптесер (Micromys minutus), Франция. Фотосурет бақыланатын жағдайда түсірілген.
Фото: Кляйн мен Губерт, Nature Picture Library

Император шаяны (Pandinus imperator) әлі толық жетілмеген балаларын арқалап жүр. Фотосурет: ZSSD, Minden Pictures

Панданың кірекейі қонжығын бауырына басып отыр. Волоңдағы Табиғатты қорғау және зерттеу орталығы, Қытай.
Фотосурет: Ами Витале, Nat Geo Image Collection

Гренланд итбалығы күшігімен Сен-Лоренс шығанағында қатар жүзіп барады. Квебек, Канада. Фотосурет: Дженнифер Хейз, Nat Geo Image Collection

Ұрғашы жапон макакасы (Macaca fuscata) төлдерімен бірге Нагано префектурасындағы Дзигокудани ыстық бұлағында. Жас макакалар бір-бірінің жүнін тазалап отыр. Жапония.  Фотосурет: Томас Марент, Minden Pictures

Қабыланның (Acinonyx jubatus) марғауы анасымен ойнап жатыр. Серенгети ұлттық паркі, Танзания.
Фото: Франс Лантинг, Nat Geo Image Collection

Суматра мүйізтұмсығы мен төлінің жапырақ жеп жатқан сәті. Цинциннати, Огайо штаты, АҚШ. Фото: Джоул Сартори, Nat Geo Image Collection

Аналық теңіз құндызы (Enhydra lutris) мен туғанына үш күн ғана болған күшігі. Монтерей шығанағы, Калифорния, АҚШ.
Фото: Сьюзи Эстерхас, Minden Pictures

Шығыс африкалық өзен сусиырының (Hippopotamus amphibius kiboko) төлі анасымен бірге су астында ойнап жүр. Сан-Диего зообағы, Калифорния, АҚШ.
Фото: ZSSD, Minden Pictures

Ярра өзені жағасындағы колониядағы сұрбас ұшар түлкі (Pteropus poliocephalus) баласын қанатына басып, бұтаққа ілініп тұр. Ярра бенд саябағы, Кью, Виктория штаты, Аустралия.
Фото: Дуг Гимеси, Minden Pictures

Қызыл мойынды валлаби (Macropus rufogriseus) Бунья Таулары ұлттық паркінде қалтасындағы төлімен бірге тұр. Бунья Таулары ұлттық паркі, Куинсленд штаты, Аустралия.
Фото: Стефано Унтертинер, Nat Geo Image Collection

Оңтүстік жазық сұр лангурының (Semnopithecus dussumieri) аналығы мен төлі. Джодхпур, Раджастхан штаты, Үндістан.
Фото: Ануп Шах, Minden Pictures

Аналық Ангола керігі мен төлі таңсәріде шауып барады. Маделейн Кастлс керіктердің жасы әлеуметтік қарым-қатынасына қалай әсер ететінін зерттейді.
Фото: Маделейн Кастлс, Nat Geo Image Collection


Қадірлі оқырман, әлемдік деңгейдегі зерттеулерді фото және инфографика, карта түріндегі көрнекі безендірулерімен оқығыңыз келсе, мына нөмірге +7 771 149 9144 хабарласу арқылы журналымызды жаздырып алуыңызға болады немесе төмендегі «САТЫП АЛУ» батырмасын басып, Каспи арқылы жаңа журнал сатып ала аласыз.